الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
161
تفسير مجمع البيان (فارسى)
و به پروردگارت گمان بد مبر ، پس البتّه خدا سزاوارتر است بخوش گمانى و حسن ظن . فانّ العسر يتبعه يسار * و قول اللَّه اصدق كلّ قيل پس قطعا در پى فشار و سختى توانگرى و آسانى خواهد بود و سخن خدا راستترين هر سخن و كلام است ، شاهد اين ابيات كلمه عسر در بيت سوّم است كه در پى آن يسر و توانگرى است چنانچه فرمود ، إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً . ( فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ وَ إِلى رَبِّكَ فَارْغَبْ ) يعنى هر وقت از نماز واجب فارغ شدى پس دست تضرّع و نياز بسوى پروردگارت در دعا دراز كن و در نيازمنديهايت بسوى او ميل نما و سؤال كن كه مىدهد تو را ، و اين قول از مجاهد و قتاده و ضحاك و مقاتل و كلبى و هم از حضرت ابى جعفر باقر و حضرت ابى عبد اللَّه صادق ( ع ) روايت شده كه ، و معناى انصب از نصب و آن رنج و زحمت است ، يعنى مشغول براحت و آسايش نشو . و زهرى گويد : هر گاه از نمازهاى واجب فارغ و خلاص شدى ، پس بعد از تشهدت دعا كن بهر حاجت و نيازى كه دارى ، حضرت صادق ( ع ) ميفرمايد ، آن دعا بعد از نماز است در حالى كه نشسته باشى . ابن مسعود گويد : هر گاه از نماز واجب شب فارغ شدى پس زحمت بكش در قيام شب ، مجاهد و جبائى گويند هر گاه از دنيا فارغ شدى پس تلاش كن در عبادت پروردگارت . ابن عبّاس گويد : هر گاه از فرائضت فارغ شدى پس كوشش كن در